मण्डुकासन भनेको के हो
मण्डुकासन यस आकृतिको आकार भ्यागुताजस्तै हुन्छ, त्यसैले यस आसनलाई मण्डुकासन भनिन्छ। संस्कृतमा भ्यागुतालाई मण्डुक भनिन्छ।
को रूपमा पनि थाहा छ: भ्यागुता मुद्रा, भ्यागुता मुद्रा, मण्डुका आसन, मण्डुक आसन
यो आसन कसरी सुरु गर्ने
- वज्रासनमा दुवै खुट्टा पछाडि झुकेर बस्नुहोस्।
- दुबै खुट्टाका पञ्जाहरू एकअर्कालाई छुने गरी राख्नुहोस्।
- दुवै खुट्टा खुल्ला राख्नुहोस्।
- कम्मर र पछाडि सीधा गरी दुई हिलहरूमा नितम्बलाई समर्थन गर्दै बस्नुहोस्।
- अब घुँडालाई सकेसम्म अलग गर्नुहोस्।
- यो मण्डुक बसेको छ।
- अब मण्डुकासनका लागि दुवै घुँडालाई एकअर्कालाई छोएर अगाडि ल्याउनुहोस्।
- दुवै हातको मुट्ठी बन्द गरी नाभिको दुवै छेउमा पेटमा राख्नुहोस्।
- शरीरलाई अगाडि तल राख्नुहोस् र निधारलाई भुइँमा छुनुहोस्।
यो आसन कसरी अन्त्य गर्ने
- पहिलो स्थितिमा फर्कनुहोस् र आराम गर्नुहोस्।
भिडियो ट्यूटोरियल
मण्डुकासनका फाइदाहरू
अनुसन्धानका अनुसार यो आसन तलका अनुसार उपयोगी छ(YR/1)
- मण्डुकासनले सबै अंगहरूको कार्यमा सुधार गर्छ।
- कब्जियत, मधुमेह र पाचन विकारहरूको उपचारमा यो सल्लाह दिइन्छ।
- यो आसन तिघ्रा, कम्मर र पेटको तौल घटाउन प्रभावकारी हुन्छ।
- यो आसनले कम्मरको तल्लो भागलाई बलियो बनाउँछ।
- यो आसनले यौन क्षमता बढाउँछ ।
- यसले महिलाको प्रजनन प्रणालीको दोषलाई हटाउँछ।
- यो आसनले पाचन प्रणालीलाई उत्तेजित गर्छ।
- पद्मासनले दिने लाभ यस आसनबाट पनि प्राप्त गर्न सकिन्छ।
मण्डुकासन गर्नुअघि अपनाउनु पर्ने सावधानी
विभिन्न वैज्ञानिक अध्ययनहरूका अनुसार तल उल्लेखित रोगहरूमा सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ(YR/2)
- यदि तपाईलाई पेप्टिक वा ड्युओडेनल अल्सर, कडा ढाड दुख्ने, मुटुको समस्या, वा, भर्खरै पेटको शल्यक्रिया गरिएको छ भने यो आसन नगर्नुहोस्।
तसर्थ, यदि तपाईलाई माथि उल्लेखित समस्याहरू छन् भने आफ्नो डाक्टरसँग परामर्श गर्नुहोस्।
योगको इतिहास र वैज्ञानिक आधार
पवित्र लेखहरूको मौखिक प्रसारण र यसका शिक्षाहरूको गोपनीयताको कारण, योगको विगत रहस्य र भ्रमले भरिएको छ। प्रारम्भिक योग साहित्य नाजुक ताडका पातहरूमा रेकर्ड गरिएको थियो। त्यसैले यो सजिलै क्षतिग्रस्त, नष्ट, वा हराएको थियो। योगको उत्पत्ति ५,००० वर्षभन्दा पुरानो हुन सक्छ। यद्यपि अन्य शिक्षाविद्हरूले विश्वास गर्छन् कि यो 10,000 वर्ष जति पुरानो हुन सक्छ। योगको लामो र प्रख्यात इतिहासलाई विकास, अभ्यास र आविष्कारको चार भिन्न अवधिहरूमा विभाजन गर्न सकिन्छ।
- पूर्व शास्त्रीय योग
- शास्त्रीय योग
- पोस्ट क्लासिकल योग
- आधुनिक योग
योग दार्शनिक ओवरटोन संग एक मनोवैज्ञानिक विज्ञान हो। पतञ्जलीले आफ्नो योग विधि मनलाई विनियमित गर्नैपर्छ भनी निर्देशन दिएर सुरु गर्छ – योग-चित्त-वृत्ति-निरोध। पतञ्जलिले सांख्य र वेदान्तमा पाइने व्यक्तिको दिमागलाई नियमन गर्ने आवश्यकताको बौद्धिक आधारहरू खोज्दैनन्। उहाँ जारी राख्नुहुन्छ, योग भनेको दिमागको नियमन हो, विचार-सामग्रीको अवरोध हो। योग व्यक्तिगत अनुभवमा आधारित विज्ञान हो। योगको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण फाइदा यो हो कि यसले हामीलाई स्वस्थ शारीरिक र मानसिक अवस्था कायम राख्न मद्दत गर्दछ।
योगले बुढेसकालको प्रक्रियालाई कम गर्न मद्दत गर्दछ। किनकि बुढ्यौली प्रायः स्वत: विषाक्तता वा आत्म-विषबाट सुरु हुन्छ। त्यसोभए, हामीले शरीरलाई सफा, लचिलो र राम्रोसँग लुब्रिकेट गरेर सेल डिजेनेरेशनको क्याटाबोलिक प्रक्रियालाई सीमित गर्न सक्छौं। योगका पूर्ण लाभहरू प्राप्त गर्न योगासन, प्राणायाम र ध्यान सबैलाई जोड्नुपर्छ।
सारांश
मण्डुकासनले मांसपेशीहरूको लचिलोपन बढाउन, शरीरको आकार सुधार गर्न, मानसिक तनाव कम गर्न, साथै समग्र स्वास्थ्य सुधार गर्न मद्दत गर्दछ।